اشاره :
بارها از دوستان، فروشندگان موبايل و حتي در مجلا‌ت معتبر در مورد آنتن‌دهي بهتر و قدرت‌گيرندگي بيشتر مدل خاصي از گوشي‌هاي همراه مطالبي شنيده يا ديده‌ايم. واقعيت چيست؟



بارها از دوستان، فروشندگان موبايل و حتي در مجلا‌ت معتبر در مورد آنتن‌دهي بهتر و قدرت‌گيرندگي بيشتر مدل خاصي از گوشي‌هاي همراه مطالبي شنيده يا ديده‌ايم. در حقيقت اين بحث به ابتداي ورود تلفن همراه ديجيتال به بازار برمي‌گردد. در آن زمان استانداردهاي موجود براي سيستم آنالوگ طراحي شده بود و همه با آن استانداردها دستگاه‌هاي جديد را بررسي مي‌كردند. در سيستم آنالوگ قدرت بيشتر دستگاه موبايل باعث بُرد بيشتر دستگاه و كيفيت صداي بهتر مي‌شود. در سيستم سلولي اين مسئله در لبه‌هاي سلول و مناطقي كه سيگنال ضعيف است ارزش پيدا‌‌مي‌كند. مردم به دنبال دستگاهي هستند كه در مناطق با سيگنال ضعيف، امكان برقراري ارتباط داشته باشد. در دستگاه‌هاي آنالوگ عوامل مختلفي مانند قدرت فرستنده و گيرنده، قدرت باتري دستگاه، وضعيت آب و هوا و كلا‌سي كه دستگاه در آن قرار دارد، روي بُرد و قدرت دستگاه موثرند.

در سيستم GSM استانداردهاي آنالوگ بي‌ارزش است. ولي باز هم "حساسيت و آنتن‌دهي" از دهان مردم نيفتاده است. از اين‌رو در ادامه مي‌خواهيم ببينيم چه عاملي باعث شده‌است تا كاربران به آنتن‌دهي متفاوت دستگاه‌هاي موبايل اعتقاد داشته باشند.

در ابتدا بايد توجه كنيم كه سيستم GSM نيز مانند هر فناوري ديگري فرايند توسعه و بهبود را طي‌كرده است. در ابتداي شكل‌گيري غير از پارامترهاي تعريف شده براي ترمينال‌ها ساير نكات تعريف شده نبودند. بسياري از تنظيمات و مشخصات بر پايه آزمون و خطا شكل گرفتند و با افزوده شدن تجربه مهندسان اين موارد نيز مورد توجه قرار گرفتند. بسياري از اصول ساخت ترمينال‌ها از فناوري آنالوگ كپي‌برداري شده بودند و در ابتداي كار، پوشش شبكه GSM از شبكه‌هاي آنالوگ موجود در آن زمان بسيار ضعيف‌تر بود.

ساده‌ترين راه براي حل اين مشكل در كنار گسترش دكل‌ها، افزايش قدرت فرستندگي اين دكل‌ها و گوشي‌هاي موبايل بود. اين مسئله باعث افزايش مصرف باتري مي‌شد و در نتيجه عمر باتري گوشي در آن دوره تنها يك يا دو روز بيشتر نبود. كاربران در آن زمان به قدرت بالا‌ي گوشي خود اذعان داشتند و تاثير آن روي وسايل مختلف از راديو و تلويزيون گرفته تا لا‌مپ مهتابي را دليلي بر اين مدعا مي‌دانستند. بارها مي‌ديديم كه بلندگوي دستگاه‌هايي مثل ضبط‌صوت حتي در فواصل چند متري با گوشي، صداهاي عجيبي پيدا مي‌كنند و بسياري نيز از سردرد و ريزش مو در هنگام استفاده ممتد از تلفن همراه خود شكايت داشتند.

هر سازنده به‌طور مستقل تصميم مي‌گرفت كه قدرت فرستندگي هر مدل گوشي چقدر‌‌باشد و اين قدرت برحسب مدل نيز تغيير مي‌كرد. لا‌زم به ذكر است كه در آن زمان محدوديت‌هايي براي حداكثر قدرت آن فرستنده وجود داشت. ولي آزادي عمل بالا‌يي براي سازندگان در نظر گرفته شده بود.

اين افزايش توان در گوشي‌ها براي حفظ ارتباط روي بافت‌هاي زنده اثرات مضري داشت. با گسترش و بهبود شبكه‌هاي GSM نيازي به قدرت بالا‌ي گوشي‌ها نبود و از طرفي حساسيت مردم در مورد سلا‌متي باعث فشار بيشتري بر سازندگان شد.

در اواخر سال 1997 و ابتداي 1998 گوشي‌هاي جديد به بازار آمدند كه با توان كمتر، امكان استفاده طولا‌ني را به كاربران مي‌دادند. در سال 1999 اكثر سازندگان قدرت فرستنده‌هاي نصب شده را تا حد معمول كاهش دادند.
با تصويب SAR (قدرت جذبي اختصاصي) كه به‌طور مستقيم با توان دستگاه ارتباط داشت، اين محدوديت‌ها بيشتر شد.
SAR نشان مي‌دهد كه چه مقدار اشعه به وسيله بدن جذب شده است. تا سال 2001 اين عدد نسبتاً بزرگ بود. به طور مثال در انگستان ده وات به كيلوگرم بود. در آن زمان گوشي‌ها بسيار كمتر از اين مقدار تشعشع داشتند. به تدريج اين عدد كاهش يافت و قوانين سخت‌تري براي آن وضع شد. به طوري ‌كه اگر سازنده‌اي مقدار SAR موردنظر را به‌دست نياورده باشد، نمي‌تواند در ايالا‌ت متحده و اروپا فعاليت نمايد. در اروپا حداكثر ميزان مجاز SAR، دو و در استراليا و ايالا‌ت متحده عدد 6‌/‌‌1 است. مسلما هر چه ميزان SAR كمتر باشد، دستگاه كم‌خطرتر خواهد بود.

با كاهش SAR قدرت فرستندگي گوشي‌هاي موبايل كاهش يافت. اما با پوشش بهتر دكل‌هاي فرستنده و بهبود سخت‌افزار و نرم‌افزار مشكل خاصي پيش نيامد. در كنار اين موضوع استفاده از يك پلتفرم براي چندين مدل پيش آمد. به‌طور مثال 6610/6100/7210 و 7250 به‌طور كامل از سخت‌افزار و نرم‌افزار يكساني برخوردارند. در نتيجه مقايسه قدرت اين دستگاه‌ها بي‌معني است. اين يكسان شدن سخت‌افزاري و نرم‌افزاري اجازه دسته بندي بهتر را نيز داده است. به‌طور مثال دستگاه‌هاي فوق جزء سري چهل به‌حساب مي‌آيند.

دوستي از من پرسيد كه با همه اين اوصاف، گوشي‌ها در عمل به‌صورت يكنواخت كار نمي‌كنند و حتي اگر در يك گروه قرار داشته باشند، بعضي بهتر و بعضي ضعيف‌تر عمل مي‌نمايند.

براي پاسخ به اين مسئله به اين نكته توجه نماييد كه هر گوشي، نرم‌افزار مخصوصي براي كار با شبكه دارد و تنظيمات آن به‌طور پيش‌فرض توسط كارخانه صورت گرفته است تا با اكثر شبكه‌ها به خوبي كار كند. ممكن است شبكه مورد نظر شما به‌طور كامل با اين تنظيمات هماهنگ نباشد يا گوشي براي كار با يك شبكه خاص تنظيم شده باشد و يا اين‌كه نسخه نرم‌افزاري كه تنظيمات بهتر را شامل مي‌شود روي گوشي موردنظر نصب نباشد.

مشكل وقتي بيشتر مي‌شود كه برخي افراد بدون دانش و ابزار مناسب نسبت به دستكاري در نرم‌افزار گوشي اقدام مي‌نمايند. در اين مورد دستگاه كار خواهد كرد. اما مشكلا‌تي مانند پرش آنتن، قطع مكالمه و اكوي صدا ايجاد مي‌شوند. اين عيوب اغلب در دستگاه‌هايي كه قفل آن‌ها بازگشايي شده‌است ديده مي‌شود.

مطمئنا مي‌خواهيد بدانيد كه موبايل قفل شده چيست؟ در بسياري از كشورها شماره تلفن، همراه با يك‌دستگاه گوشي ارائه مي‌شود. يعني خط و گوشي با يكديگر فروخته مي‌شود و جالب اين‌كه خريد اين مجموعه با‌هم ارزان‌تر از خريد خط و سيم كارت به صورت جداگانه است. البته شركت فروشنده مانند Vodafone با شركت فروشنده گوشي مانند نوكيا قراردادي مي‌بندد و به اين عنوان كه گوشي تنها با سيم كارت اين شركت كار نمايد، شما را مجبور مي‌كند تا از سيم‌كارت شركت آن‌ها استفاده نماييد تا اينجا كه تنها با يك شيوه بازاريابي و تبليغات طرف هستيم.

اما تعدادي افراد سودجو از اين روش سوءاستفاده مي‌كنند. آن‌ها با خريد اين مجموعه نسبت به باز كردن قفل نرم‌افزاري روي گوشي اقدام مي‌كنند و سپس اين گوشي قفل شكسته را در بازار كشورهايي مانند ايران با گارانتي جعلي به فروش مي‌رسانند. اين دستگاه‌ها به خاطر تنظيمات اوليه كه به شبكه خاصي اختصاص دارد نمي‌توانند با شبكه موبايل ايران به خوبي هماهنگ باشند و در نتيجه سر كاربر بيچاره كلا‌ه مي‌رود. هنگامي كه كاربر براي گارانتي اين گوشي‌ها مراجعه نمايد در جواب به او گفته‌مي‌شود كه ايراد از شبكه است و گوشي سالم است!

گروه دومي كه براي مصرف‌كنندگان مشكل‌‌آفرين هستند، گوشي‌هاي Prototype هستند. مسلما شما با ويندوزهاي ويستاي موجود در بازار ايران برخورد كرده‌ايد كه تماما نسخه آلفا و بتا مي‌باشند. اين مسئله در مورد گوشي‌ها نيز صادق است. قبل از ارائه نسخه اصلي گوشي مدل‌هاي اوليه آن به تعداد محدود براي تست‌كننده‌هاي خاصي فرستاده مي‌شود. اين گوشي‌ها مانند نسخه آلفا و بتاي ويندوز داراي عيوبي هستند كه رفع نشده‌اند. وقتي يك كاربر ندانسته اين گوشي را مي‌خرد، با اشكالا‌ت فراواني برخورد مي‌نمايد و از همه بدتر مقدار SAR اين گوشي‌ها بسيار بيشتر از حد طبيعي است. جالب اين‌كه از اين گروه نيز در بازار ايران وجود دارد.


نكته ديگري كه بايد به آن توجه كنيد علا‌مت مقدار سيگنال روي صفحه نمايش است. مراقب باشيد كه اين علا‌مت شما را گمراه نكند. زيرا گوشي شما هر چند وقت يك‌بار (اين زمان بستگي به مدل و كارخانه سازنده دارد) با ارسال سيگنالي به دكل اصلي و دريافت جواب آن وجود پوشش شبكه و قدرت آن را نمايش دهد. گاهي اين علا‌مت‌ها مي‌تواند روي صفحه باشند ولي از پوشش شبكه خبري نباشد. براي امتحان اين مسئله در حالي‌كه گوشي خود را در دست داريد به يك پاركينگ يا داخل ايستگاه مترو برويد و سعي كنيد شماره‌گيري كنيد. در محلي خواهيد ديد كه قادر به شماره‌گيري نيستيد. ولي هنوز روي صفحه نمايشگر پوشش شبكه نشان داده‌مي‌شود.

توجه داشته باشيد كه پوشيده شدن آنتن با دست و يا نزديكي وسايل و قطعات فلزي به گوشي باعث افت سيگنال و خالي شدن سريع‌تر باتري گوشي مي‌شود.

در جدول زير با مقادير SAR چند مدل گوشي آشنا مي‌شويد.
همان‌طور كه مي‌بينيد گوشي‌هاي قديمي‌تر SAR بالا‌تري دارند.


در انتها لا‌زم به ذكر است كه در شرايط آزمايشگاهي حساسيت و قدرت‌گيرندگي بسياري از گوشي‌ها با يكديگر برابر است. در حالي كه كاربران بر قدرت بيشتر بعضي از گوشي‌ها پافشاري مي‌كنند. غير از تفاوت كارخانه‌ها به نظر مي‌رسد مقداري از باورها نيز به تلقين‌ها و شايعات كاربران برمي‌گردد.

shabakeh-mag.com